Prof. dr. Serbest Nebi – Hoogleraar Politieke Filosofie –Universiteit van Koya.
“Op hen rust een aanzienlijke morele en politieke verantwoordelijkheid vanwege de offers die de Koerden hebben gebracht in de strijd tegen terrorisme en autoritarisme in de regio – offers die zij niet alleen voor zichzelf, maar in zekere zin namens Europa en de internationale gemeenschap hebben gebracht.”
De lidsDe lidstaten van de Europese Unie en de NAVO lijken vandaag meer dan ooit geroepen hun morele en politieke verplichtingen jegens de Koerden na te komen. Van deze staten mag worden verwacht dat zij in deze gevoelige en historisch beslissende fase voor het lot en de existentie van de Koerden in het Midden-Oosten – en in het bijzonder in Syrië – grote voorzichtigheid betrachten in hun houding en handelen ten aanzien van hen en hun legitieme politieke eisen.
Deze oproep betreft in de eerste plaats de interne veiligheid van deze staten zelf, los van hun bredere strategische belangen in het Midden-Oosten. Op hen rust een aanzienlijke morele en politieke verantwoordelijkheid vanwege de offers die de Koerden hebben gebracht in de strijd tegen terrorisme en autoritarisme in de regio – offers die zij niet alleen voor zichzelf, maar in zekere zin namens Europa en de internationale gemeenschap hebben gebracht.
Wat thans vermeden dient te worden, is dat Europese staten zich laten meeslepen door een instrumentele en kortzichtige benadering van de Koerdische kwestie, zoals belichaamd in de pragmatische ruilpolitiek en opportunistische redeneringen van figuren als Tom Barrack. Een dergelijke benadering reduceert een fundamentele kwestie van rechten, erkenning en politieke rechtvaardigheid tot een onderhandelbaar object binnen tijdelijke machtsconfiguraties.
Men dient zich bovendien te herinneren dat de Koerden de enige sociaal-historisch coherente en consistente kracht zijn gebleken in de confrontatie met terrorisme en religieus extremisme, zowel in het Midden-Oosten als indirect binnen Europese samenlevingen. Zij hebben standgehouden tegenover de cultuur van takfir en het discours van religieuze intolerantie.
Een gevoel van teleurstelling of verraad dat bij de Koerden zou ontstaan als gevolg van pragmatische en inconsistente beleidskeuzes van Europese staten, kan verstrekkende gevolgen hebben. De wereldwijd verspreide Koerdische gemeenschappen zouden onder zulke omstandigheden vatbaar kunnen worden voor radicalisering. Extremistische en jihadistische organisaties – die de Koerden vandaag bestrijden – zouden dan trachten het ontstane ressentiment te kanaliseren en ideologisch te legitimeren.
Parallel daaraan zouden Koerdische gemeenschappen in Europa, die tot op heden grotendeels immuun zijn gebleken voor jihadistische infiltratie, zich vervreemd en diep gefrustreerd kunnen gaan voelen ten aanzien van Europese staten en de Verenigde Staten. Deze staten zouden in hun perceptie kunnen veranderen in actoren die medeverantwoordelijk zijn voor een vermeend historisch onrecht, hetgeen wraaknarratieven en radicale ideologische kaders kan versterken.
Een dergelijk historisch ontsporingsmoment – gevoed door kortetermijnpragmatisme en politieke ruilhandel – dient te allen tijde te worden vermeden. Een duurzaam politiek engagement gericht op de bescherming van de Koerden en de waarborging van hun rechten, evenals de erkenning van hun offers, zou daarentegen bijdragen aan de weerbaarheid en veiligheid van Europese samenlevingen tegenover de dreiging van extremisme en gewelddadig fundamentalisme.
Het alternatief – het verzaken aan deze morele en politieke verplichting – zou Europese samenlevingen juist kwetsbaarder maken voor de stormen van jihadistisch geweld en radicale ideologieën. Dat is precies het scenario waarop extremistische groeperingen en tegenstanders van democratie en vreedzaam samenleven hopen.
